33

Z Demopædia
Skocz do: nawigacja, szukaj



retour à Strona główna | Przedmowa | Indeks
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne Indeks 1 | Opracowanie danych statystyki demograficznej indeks 2 | Rozmieszczenie i struktura ludności indeks 3 | Umieralność i chorobowość indeks 4 | Małżeństwa indeks 5 | Urodzenia indeks 6 | Ruch ludności i reprodukcja ludności indeks 7 | Migracje indeks 8 | Demografia ekonomiczna i społeczna indeks 9
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93

33

330

Mieszkańców kraju można podzielić na obywateli 1 danego państwa i obcokrajowców 2, którzy mogą być obywatelami innego państwa lub osobami nie posiadającymi obywatelstwa 3 żadnego kraju. Słowo narodowość 4 jest czasami używane jako synonim obywatelstwa; wynika stąd potrzeba rozróżnienia narodowości politycznej 4 i narodowości etnicznej 5 (por. 333).

331

Przez naturalizację 1 obcokrajowiec (330-2) uzyskuje prawa obywatela (330-1) kraju, w którym zamieszkuje i staje się obywatelem naturalizowanym 2. W niektórych krajach odbywa się to przez akt nadania naturalizaćji 3; niekiedy przewidziana jest możliwość cofnięcia naturalizacji 4 (por. 330-4), w wyniku czego następuje utrata obywatelstwa 5. Klasyfikacja mieszkańców według narodowości może się skomplikować w przypadku podwójnego obywatelstwa 6. Wśród obcokrajowców rozróżnia się czasami obcokrajowców zamieszkałych 7, którzy stale zamieszkują w kraju i obcokrajowców przyjezdnych 8, którzy przebywają w kraju tylko przez stosunkowo krótki okres czasu.

332

Ludzi urodzonych w danym kraju nazywa się krajowcami 1 na tym obszarze. Autochtonami 2, tubylcami 2 lub ludnością miejscową 2 nazywa się ludzi, mieszkających na obszarze, na którym ich przodkowie zamieszkiwali od bardzo dawnych czasów. Statystyka odróżnia czasem osoby urodzone w kraju 3 i osoby urodzone za granicą 4.

333

W antropologii słowo rasa 1 oznacza bądź kategorię ludzi mających pewne wspólne cechy fizyczne, dziedziczne albo uważane za dziedziczne, bądź ogół ludzi należących do takiej kategorii. Wyrażenie grupa etniczna 2 oznacza naturalną grupę istot ludzkich, wykazujących między sobą pewne podobieństwo fizyczne, językowe lub kulturowe. Słowo naród 3 oznacza zazwyczaj ogół ludzi związanych wspólną przeszłością historyczną i mówiących tym samym językiem. Grupy żyjące na obszarze jakiegoś kraju, ale wykazujące znaczne odrębności w porównaniu z większością mieszkańców tego kraju, stanowią mniejszości 4, np. mniejszość etniczną 4, mniejszość narodową 4 (por. 305-2 i 330-5)r mniejszość językową 4 (por. 340-1).

334

Niektóre kraje w opracowaniach statystycznych klasyfikują ludzi na podstawie koloru 1 ich skóry. Rozróżnia się najczęściej ludność białą 2 i ludność kolorową 3. Czasem wyodrębnia się osoby zrodzone z małżeństw mieszanych 4, czyli w wyniku skrzyżowania ras (333-1) różnych kolorów 4, w oddzielną kategorię etniczną, np. metysów 5.

  • 4. Przeciwieństwem mieszania się jest segregacja (814-5), która polega na tym, że ogranicza się lub zakazuje kontaktów między niektórymi grupami etnicznymi (333-2) żyjącymi na tym samym terytorium.

* * *

retour à Strona główna | Przedmowa | Indeks
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne Indeks 1 | Opracowanie danych statystyki demograficznej indeks 2 | Rozmieszczenie i struktura ludności indeks 3 | Umieralność i chorobowość indeks 4 | Małżeństwa indeks 5 | Urodzenia indeks 6 | Ruch ludności i reprodukcja ludności indeks 7 | Migracje indeks 8 | Demografia ekonomiczna i społeczna indeks 9
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93