40

Z Demopædia
Skocz do: nawigacja, szukaj



retour à Strona główna | Przedmowa | Indeks
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne Indeks 1 | Opracowanie danych statystyki demograficznej indeks 2 | Rozmieszczenie i struktura ludności indeks 3 | Umieralność i chorobowość indeks 4 | Małżeństwa indeks 5 | Urodzenia indeks 6 | Ruch ludności i reprodukcja ludności indeks 7 | Migracje indeks 8 | Demografia ekonomiczna i społeczna indeks 9
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93

Umieralność i chorobowość

40

401

Badanie umieralności 1 dotyczy wpływu zgonów na ludność. Ogólny termin współczynnik zgonów 2 obejmuje wszelkie stopy (133-4) służące do mierzenia częstości zgonów 3 w obrębie danej populacji ludzkiej (101-3) lub sub-populacji (101-5). W braku innych określeń należy rozumieć współczynnik zgonów jako surową stopę zgonów 4 albo, mówiąc ściślej, surową roczną stopę zgonów 4. Nazywa się w ten sposób iloraz liczby zgonów zaobserwowanych w ciągu roku w danej populacji przez średnią liczebność 5 tej populacji w ciągu okresu obserwacji. Gdy liczebność ludności zmienia się dość równomiernie, można zastąpić średnią liczebność liczebnością w środku roku. Współczynnik ten oblicza się zazwyczaj na tysiąc mieszkańców (por. 133-4). Wśród współczynników zgonów obliczanych dla subpopu-lacji wymienimy współczynnik zgonów według płci i grup wieku 6. Wyrażenie współczynniki zgonów według wieku 7 ma zazwyczaj to samo znaczenie, rzadko bowiem oblicza się współczynniki zgonów według roczników wieku lub grup wieku bez rozróżnienia płci.

  • 4. Wyrażenie stopa ogólna zgonów wskazuje, że uwzględnia się wszelkie zgony, bez żadnych wyjątków (por. 134-7).
  • 5. Gdy okres obserwacji rozciąga się na kilka lat, wyznacza się tę średnią liczebność zazwyczaj jako średnią z szacunków liczebności na środek każdego roku obserwacji.

402

Badanie zróżnicowanej umieralności 1 dotyczy różnic umieralności między różnymi grupami. Gdy jakaś grupa wykazuje umieralność wyraźnie wyższą niż jedna lub kilka innych grup, z którymi ją się porównuje, mówi się o nadumieralności 2 łub nadmiernej umieralności 2 w pierwszej grupie (należy przez to rozumieć: w porównaniu do pozostałych grup). Pod nazwą umieralność według zawodu 3 rozumie się umieralność poszczególnych grup zawodowych (352-3). Nie należy mylić umieralności według zawodów z umieralnością zawodową 4, która jest umieralnością nadmierną, wywołaną bezpośrednio przez specyficzne ryzyko, związane z wykonywaniem danego zawodu. Wśród nich wymienimy tutaj w szczególności ryzyko związane z chorobami zawodowymi 5.

  • 2. Wyrażenie nadmierna umieralność mężczyzn należy rozumieć w porównaniu z odpowiednią umieralnością kobiet, np. tego samego wieku.

403

Porównywalne współczynniki umieralności 1 lub współczynniki zgonów 1 (por. 135-7) służą zazwyczaj do porównywania poziomu umieralności w różnych populacjach (101-3) niezależnie od różnic ich struktury (144-4), w szczególności różnic struktury wieku (325-6). Używany zwykle sposób obliczania polega na stosowaniu współczynników zgonu według wieku, zaobserwowanych w badanych populacjach, do odpowiednich liczebności grup wieku ludności standardowej 2, tzn. ludności o danej strukturze, przyjętej za podstawę. Gdy nie są obliczone współczynniki zgonów według wieku, ta bezpośrednia metoda rachunkowa, zwana metodą ludności standardowej 3, nie może być stosowana. Można wtedy uzyskać współczynniki porównywalne w sposób pośredni, przeliczając wskaźniki (136-2) obliczone metodą stopy standardowej 4 na wymiar współczynnika. Przy bezpośrednim użyciu w szczególności dla porównania między subpopulacjami (101-5) — wskaźniki otrzymane tą metodą otrzymują nazwę porównywalnych wskaźników umieralności 5. Rachunek opiera się na podstawie umieralności standardowej 6, tzn. na szeregu standardowych współczynników zgonu 6 według wieku, które stosuje się do liczby osób w poszczególnym wieku w badanych populacjach. Wartość wskaźnika dla danej ludności otrzymuje się wyznaczając stosunek ogólnej liczby zgonów zaobserwowanych 7 w tej ludności do otrzymanej hipotetycznej liczby zgonów 8, czyli do zgonów obliczonych 8 lub zgonów teoretycznych 8, przyjętych za podstawę = 100 (136-3).

* * *

retour à Strona główna | Przedmowa | Indeks
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne Indeks 1 | Opracowanie danych statystyki demograficznej indeks 2 | Rozmieszczenie i struktura ludności indeks 3 | Umieralność i chorobowość indeks 4 | Małżeństwa indeks 5 | Urodzenia indeks 6 | Ruch ludności i reprodukcja ludności indeks 7 | Migracje indeks 8 | Demografia ekonomiczna i społeczna indeks 9
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93