60

Z Demopædia
Skocz do: nawigacja, szukaj



retour à Strona główna | Przedmowa | Indeks
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne Indeks 1 | Opracowanie danych statystyki demograficznej indeks 2 | Rozmieszczenie i struktura ludności indeks 3 | Umieralność i chorobowość indeks 4 | Małżeństwa indeks 5 | Urodzenia indeks 6 | Ruch ludności i reprodukcja ludności indeks 7 | Migracje indeks 8 | Demografia ekonomiczna i społeczna indeks 9
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93

Urodzenia

60

601

Demograficzne badania płodności 1 (621-3) dotyczą pewnych zjawisk związanych z reprodukcją 2 ludzi. Przez rodność 1 rozumie się częstość urodzeń 3 w obrębie populacji w ścisłym sensie, z wyłączeniem subpopulacji (por. 630), jako płodność natomiast — częstość urodzeń w obrębie grup będących w wieku zdolności do reprodukcji (por. 631). Urodzenie jest wynikiem porodu (603-4), przy czym każdemu porodowi wielorakiemu (606-2) odpowiada kilka urodzeń. Rozróżnia się urodzenia żywe 4, czyli urodzenia dzieci żywych 5, od urodzeń martwych (410-6) na podstawce kryterium żywotności takich, jak oddychanie, ruchy, bicie serca dziecka. Mówiąc o rodności efektywnej 6 lub płodności efektywnej 6 uwzględnia się tylko urodzenia żywe; przez rodność całkowitą 7 lub płodność całkowitą 7 rozumie się natomiast ogół urodzeń, łącznie z urodzeniami martwymi.

  • 1. Co do znaczenia słowa płodność w demografii por. także 261. Czasami używa się słowa rodność jako synonim a słowa współczynnik urodzeń w znaczeniu jak 630-2 (por. także 133-4*).
  • 7. Nie należy mylić rodności i płodności całkowitej z rodnością i płodnością ogólną (631-6).

602

Poczęcie 1, które jest wynikiem zapłodnienia 2 jaja 3 przez plemnik 4, jest początkiem ciąży 5 kobiety zapłodnionej. W toku swojego rozwoju produkt poczęcia 6 nazywa się najpierw embrionem 7 albo płodem 7. Chociaż nie jest dokładnie ustalony okres, kiedy embrion staje się płodem, jednak stosuje się termin „embrion'' do najwcześniejszych etapów rozwoju. Wszczepieniem się 8 nazywamy implantację zapłodnionego jaja w ściance macicy 9; zjawisko to występuje w kilka dni po zapłodnieniu.

603

Płód (602-7) uważa się za zdolny do życia 1', gdy może żyć poza łonem matki, choćby nawet jego szanse wyżycia były nikłe; w przeciwnym razie jest niezdolny do życia 2. Przyjmuje się pewne minimum trwania ciąży 3, zazwyczaj w granicach od 5 do 7 miesięcy, po upływie którego płód normalnie ukształtowany uważa się za zdolny do życia. Zależnie od tego czy czas trwania ciąży przekracza, czy nie przekracza tej granicy, wydalenie lub wydobycie produktu poczęcia (602-6) nazywa się porodem 4 lub też poronieniem 5 czy przerwaniem ciąży 5. Okres około sześciu tygodni po porodzie (w ciągu którego macica zazwyczaj powraca do normalnych rozmiarów i prawdopodobieństwo zapłodnienia jest małe) nazywa się okresem połogowym 6 (424-3).

  • 2. Czas trwania ciąży liczy się zazwyczaj od początku (albo od końca) ostatniej miesiączki (620-4), chociaż ciąża (602-5) rozpoczyna się faktycznie później: w chwili poczęcia (602-1) lub wszczepienia się (602-8) jaja.

604

Poronieniem samoistnym 1 nazywa się poronienie (603-5) nieumyślne, w przeciwieństwie do poronień sprowadzonych rozmyślnie, które nazywa się poronieniami sztucznymi 2. Poronienie terapeutyczne 3 stosuje się, aby chronić zdrowie kobiety. Gdy prawodawstwo dopuszcza poronienia sztuczne w określonych okolicznościach, można je klasyfikować na poronienia legalne 4 i poronienia nielegalne 5.

605

Porody (603-4) można podzielić na porody donoszone 1, gdy trwanie ciąży było normalne i wynosiło około dziewięciu miesięcy, oraz porody przedwczesne 2. Dzieci z wymienionych porodów są to odpowiednio dzieci donoszone 3 i wcześniaki 4 albo dzieci urodzone przedwcześnie 4. Wcześ-niactwem 5 nazywa się zjawiska związane z porodami przedwczesnymi. Jako przedwczesne uważa się zazwyczaj urodzenia po okresie ciąży krótszym co najmniej o 3 do 4 tygodni od najczęściej występującego okresu. Aby uniknąć trudności związanych z ustalaniem czasu trwania ciąży (por. 603-3), przyjmuje się czasami za wcześniaki te dzieci, których waga w chwili urodzenia 6 nie przekracza 2 500 gramów, pozostałe dzieci przyjmuje się wtedy za donoszone. Tę statystyczną definicję wcześniaków zastosowano także do debilów 7, którzy ściśle biorąc, są dziećmi urodzonymi w stanie anormalnej słabości.

606

Porodem pojedynczym 1 nazywa się poród (603-4), przy którym przychodzi na świat tylko jedno dziecko, a porodem wielorakim 2 taki poród, przy którym na świat przychodzi kilkoro dzieci, które wtedy nazywają się bliźniakami 3. Bliźniakami jednojajowymi 4 lub bliźniakami identycznymi 4 nazywa się bliźniaki pochodzące z podziału tego samego jaja (602-3); są one zawsze tej samej płci. Bliźniakami dwujajowymi 5 lub bliźniakami nieidentycznymi 5 nazywa się bliźniaki pochodzące z zapłodnienia dwóch różnych jaj (602-3).

  • 2. Porody wielorakie dzieli się na porody dwojacze, trojacze itd. zależnie od liczby dzieci z tych porodów.
  • 3. Gdy bliźniaków jest więcej niż dwoje, nazywa się je trojaczkami, czworaczkami, pięcioraczkami, sześcioraczkami. Terminy te mogą być stosowane w rozmaity sposób. Na ogół używa się ich zgodnie z ogólną liczbą dzieci urodzonych przy jednym porodzie, szczególnie wtedy, gdy co najmniej jedno dziecko rodzi się żywe; np. gdy jedno z dwojga bliźniąt jest żywe po zakończeniu porodu, a drugie martwe. Czasem jednak klasyfikuje się urodzenia wielorakie tylko według liczby dzieci żywo urodzonych.

* * *

retour à Strona główna | Przedmowa | Indeks
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne Indeks 1 | Opracowanie danych statystyki demograficznej indeks 2 | Rozmieszczenie i struktura ludności indeks 3 | Umieralność i chorobowość indeks 4 | Małżeństwa indeks 5 | Urodzenia indeks 6 | Ruch ludności i reprodukcja ludności indeks 7 | Migracje indeks 8 | Demografia ekonomiczna i społeczna indeks 9
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93