91

Z Demopædia
Skocz do: nawigacja, szukaj



retour à Strona główna | Przedmowa | Indeks
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne Indeks 1 | Opracowanie danych statystyki demograficznej indeks 2 | Rozmieszczenie i struktura ludności indeks 3 | Umieralność i chorobowość indeks 4 | Małżeństwa indeks 5 | Urodzenia indeks 6 | Ruch ludności i reprodukcja ludności indeks 7 | Migracje indeks 8 | Demografia ekonomiczna i społeczna indeks 9
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93

91

910

Eugenika 1 jest dyscypliną, której przedmiotem jest poszukiwanie i wprowadzanie w życie metod zmierzających do ulepszenia jakościowego ludności poprzez działanie dziedziczności 2, tzn. przy wykorzystaniu właściwości jednostek polegającej na przekazywaniu niektórych cech swoim dzieciom. To przekazywanie odbywa się za pośrednictwem genów 3, które dzieci dziedziczą po swoich rodzicach. Nauka zajmująca się przenoszeniem genów i cech, których są one nosicielami, nazywa się genetyką 4 (por. 103-4).

911

Usiłowano rozróżniać cechy dziedziczne 1, które mogą być przekazywane przez dziedziczenie, i cechy nabyte 2, które nie przenoszą się w taki sposób. Obecnie uważa się, że różnica między tymi dwoma rodzajami cech jest tylko względna, ponieważ większość cech fenotypicznych 3, tzn. cech, jakie się obserwuje, wynika z wzajemnego oddziaływania czynników genotypicznych 4, tj. przekazanych za pośrednictwem genów (910-3), i czynników otoczenia. Dominującymi 5 genami nazywa się te, których obecność przejawia się u wszystkich jednostek będących ich nosicielami, a recesywnymi 6 — geny, które nie posiadają tej właściwości. Cechą letalną 7 nazywa się cechę pociągającą za sobą przedwczesną śmierć produktu poczęcia (602-6), który zazwyczaj nie jest donoszony (por. 605-1). Geny podlegają czasem nagłym i przypadkowym zmianom, zwanym mutacjami 8. Panmiksja 9 jest to tworzenie się związków (501-3) niezależnie od wszelkiej przynależności do grup genetycznych.

912

W polityce eugenicznej rozróżnia sią czasem eugenikę pozytywną 1, mającą na celu zwiększanie liczby osób, o których się uważa, że mają cechy pożądane, i eugenikę negatywną 2, zmierzającą do ograniczenia reprodukcji osób, które mogłyby przekazać cechy niepożądane, czyli dziedziczne upośledzenia 3. Poświęcono wiele uwagi sprawie sterylizacji eugenicznej 4, tzn. sterylizacji osób, które mogłyby przekazać swojemu potomstwu cechy niepożądane. Przeciwstawiano się takim metodom zarówno ze względów moralnych, jak też z powodu stosunkowo niewielkiej skuteczności w zmniejszaniu częstości genów recesywnych (911-6). Spośród proponowanych środków można wymienić badania przedślubne 5; ma to na celu poinformowanie osób zamierzających wstąpić w związki małżeńskie o prawdopodobnej jakości ich potomstwa i zapobieżenie małżeństwom dysgenicznym 6, tj. takim, które mogłyby wydać na świat potomstwo upośledzone.

* * *

retour à Strona główna | Przedmowa | Indeks
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne Indeks 1 | Opracowanie danych statystyki demograficznej indeks 2 | Rozmieszczenie i struktura ludności indeks 3 | Umieralność i chorobowość indeks 4 | Małżeństwa indeks 5 | Urodzenia indeks 6 | Ruch ludności i reprodukcja ludności indeks 7 | Migracje indeks 8 | Demografia ekonomiczna i społeczna indeks 9
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93